گروهى از شما نقل مىكنند و دليل‌هايى را بر آنها به من ارائه مىدهند . . . . [ امام رضا عليه السلام ] نوشت : « ابو جعفر ( امام باقر عليه السلام ) فرمود : بنده ، ايمان خود را كامل نمىكند تا آن كه بداند همان حقّ اطاعت و احتجاجى كه براى اوّلين امام بوده ، براى آخرين امام هم جارى است و حرام و حلال ، [ براى هميشه ] يكسان اند و البتّه براى محمّد صلى الله عليه و آله و امير مؤمنان عليه السلام فضيلتى است . پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود : هر كس بميرد و امامى زنده نداشته باشد ، به مرگ جاهلى مرده است . « 1 » و نيز ابو جعفر ( امام باقر عليه السلام ) فرمود : حجّت خدا بر مردم اقامه ( تمام ) نمىشود جز با [ قرار دادن ] امامى زنده كه او را به خوبى بشناسند » . « 2 » 187 . الغيبة ، نعمانى - به نقل از معاوية بن وهب ، از امام صادق عليه السلام شنيدم : « پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود : هر كس بميرد و امامش را نشناسد ، به مرگ جاهلى مرده است » . « 3 » 188 . المحاسن - به نقل از فضيل بن يسار - : امام باقر عليه السلام فرمود : « هر كس بميرد و امامى نداشته باشد ، مردنش مردنى جاهلى است و مردم عذرى ندارند ، مگر آن كه امامشان را بشناسند و هر كس امام‌شناس از دنيا برود ، پيش و پس افتادنِ اين امر ( ظهور قائم عليه السلام ) به او زيانى نمىرساند . هر كس با شناخت امام خود ، از دنيا برود ، همانند كسى است كه با قائم ، در خيمهء اوست » . « 4 »

--> ( 1 ) . علّامهء مجلسى در ذيل حديثى از بصائر الدرجات كه : از امام رضا عليه السلام رسيده كه فرمود : « حجّت خداوند بر مردم ، تمام نمىشود ، مگر با امام شناخته شده » نوشته است : در برخى نسخه‌ها « حتّى يعرف » است و احتمال دارد فعل معلوم باب تفعيل ، يعنى « يُعرِّف » باشد . در اين صورت ضمير آن به امام بر مىگردد ؛ امّا وجه ظاهرتر ، اين است كه ثلاثى مجرّد مجهول است و ضمير مستتر آن ، به « اللَّه » يا « امام » بر مىگردد . در برخى نسخه‌ها هم « إلّا بإمام حىّ يعرف » است و در برخى ديگر ، « حقّ يعرف » كه بنا بر اين دو نسخه ، بازگشت ضمير به « امام » ، ظاهرترين وجه و بلكه وجه متعيّن است . ( 2 ) . قرب الإسناد : ص 348 وص 351 ح 1260 ( با سند صحيح ) ، بحار الأنوار : ج 49 ص 265 - 267 ح 8 . ( 3 ) . الغيبة ، نعمانى : ص 129 ح 6 ( با سند موثّق ) ، أعلام الدين : ص 400 ، الإقبال : ج 2 ص 252 ، بحار الأنوار : ج 23 ص 78 ح 9 . نيز ، ر . ك : تفسير العيّاشى : ج 2 ص 303 ح 119 . ( 4 ) . المحاسن : ج 1 ص 254 ح 481 ، بحار الأنوار : ج 23 ص 77 ح 6 .